data_process.py 7.7 KB

123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354555657585960616263646566676869707172737475767778798081828384858687888990919293949596979899100101102103104105106107108109110111112113114115116117118119120121122123124125126127128129130131132133134135136137138139140141142143144145146147148149150151152153154155156157158
  1. import pandas as pd
  2. import numpy as np
  3. import gc
  4. import os
  5. def preprocess_data_simple(df_input, is_train=False):
  6. print(">>> 开始数据预处理")
  7. # 城市码映射成数字
  8. # gid:基于指定字段的分组标记(整数)
  9. df_input['gid'] = (
  10. df_input
  11. .groupby(
  12. ['citypair', 'flight_numbers', 'from_date'], # 'baggage_weight' 先不进分组
  13. sort=False
  14. )
  15. .ngroup()
  16. )
  17. # 在 gid 与 baggage_weight 内按时间降序
  18. df_input = df_input.sort_values(
  19. by=['gid', 'baggage_weight', 'hours_until_departure'],
  20. ascending=[True, True, False]
  21. ).reset_index(drop=True)
  22. df_input = df_input[df_input['hours_until_departure'] <= 480]
  23. df_input = df_input[df_input['baggage_weight'] == 20] # 先保留20公斤行李的
  24. # 在hours_until_departure 的末尾 保留真实的而不是补齐的数据
  25. if not is_train:
  26. _tail_filled = df_input.groupby(['gid', 'baggage_weight'])['is_filled'].transform(
  27. lambda s: s.iloc[::-1].cummin().iloc[::-1]
  28. )
  29. df_input = df_input[~((df_input['is_filled'] == 1) & (_tail_filled == 1))]
  30. # 价格变化最小量阈值
  31. price_change_amount_threshold = 5
  32. df_input['_raw_price_diff'] = df_input.groupby(['gid', 'baggage_weight'], group_keys=False)['price_total'].diff()
  33. # 计算价格变化量
  34. df_input['price_change_amount'] = (
  35. df_input['_raw_price_diff']
  36. .mask(df_input['_raw_price_diff'].abs() < price_change_amount_threshold, 0)
  37. .replace(0, np.nan)
  38. .groupby([df_input['gid'], df_input['baggage_weight']], group_keys=False)
  39. .ffill()
  40. .fillna(0)
  41. .round(2)
  42. )
  43. # 计算价格变化百分比(相对于上一时间点的变化率)
  44. df_input['price_change_percent'] = (
  45. df_input.groupby(['gid', 'baggage_weight'], group_keys=False)['price_total']
  46. .pct_change()
  47. .mask(df_input['_raw_price_diff'].abs() < price_change_amount_threshold, 0)
  48. .replace(0, np.nan)
  49. .groupby([df_input['gid'], df_input['baggage_weight']], group_keys=False)
  50. .ffill()
  51. .fillna(0)
  52. .round(4)
  53. )
  54. # 第一步:标记价格变化段
  55. df_input['price_change_segment'] = (
  56. df_input.groupby(['gid', 'baggage_weight'], group_keys=False)['price_change_amount']
  57. .apply(lambda s: (s != s.shift()).cumsum())
  58. )
  59. # 第二步:计算每个变化段内的持续时间
  60. df_input['price_duration_hours'] = (
  61. df_input.groupby(['gid', 'baggage_weight', 'price_change_segment'], group_keys=False)
  62. .cumcount()
  63. .add(1)
  64. )
  65. # 可选:删除临时列
  66. df_input = df_input.drop(columns=['price_change_segment', '_raw_price_diff'])
  67. # 训练过程
  68. if is_train:
  69. df_target = df_input[(df_input['hours_until_departure'] >= 24) & (df_input['hours_until_departure'] <= 360)].copy()
  70. df_target = df_target.sort_values(
  71. by=['gid', 'baggage_weight', 'hours_until_departure'],
  72. ascending=[True, True, False]
  73. ).reset_index(drop=True)
  74. # 对于先升后降的分析
  75. prev_pct = df_target.groupby(['gid', 'baggage_weight'], group_keys=False)['price_change_percent'].shift(1)
  76. prev_amo = df_target.groupby(['gid', 'baggage_weight'], group_keys=False)['price_change_amount'].shift(1)
  77. prev_dur = df_target.groupby(['gid', 'baggage_weight'], group_keys=False)['price_duration_hours'].shift(1)
  78. prev_price = df_target.groupby(['gid', 'baggage_weight'], group_keys=False)['price_total'].shift(1)
  79. drop_mask = (prev_pct > 0) & (df_target['price_change_percent'] < 0)
  80. df_drop_nodes = df_target.loc[drop_mask, ['gid', 'baggage_weight', 'hours_until_departure']].copy()
  81. df_drop_nodes.rename(columns={'hours_until_departure': 'drop_hours_until_departure'}, inplace=True)
  82. df_drop_nodes['drop_price_change_percent'] = df_target.loc[drop_mask, 'price_change_percent'].astype(float).round(4).to_numpy()
  83. df_drop_nodes['drop_price_change_amount'] = df_target.loc[drop_mask, 'price_change_amount'].astype(float).round(2).to_numpy()
  84. df_drop_nodes['high_price_duration_hours'] = prev_dur.loc[drop_mask].astype(float).to_numpy()
  85. df_drop_nodes['high_price_change_percent'] = prev_pct.loc[drop_mask].astype(float).round(4).to_numpy()
  86. df_drop_nodes['high_price_change_amount'] = prev_amo.loc[drop_mask].astype(float).round(2).to_numpy()
  87. df_drop_nodes['high_price_amount'] = prev_price.loc[drop_mask].astype(float).round(2).to_numpy()
  88. df_drop_nodes = df_drop_nodes.reset_index(drop=True)
  89. flight_info_cols = [
  90. 'citypair', 'flight_numbers', 'from_time', 'from_date', 'currency',
  91. ]
  92. flight_info_cols = [c for c in flight_info_cols if c in df_target.columns]
  93. df_gid_info = df_target[['gid', 'baggage_weight'] + flight_info_cols].drop_duplicates(subset=['gid', 'baggage_weight']).reset_index(drop=True)
  94. df_drop_nodes = df_drop_nodes.merge(df_gid_info, on=['gid', 'baggage_weight'], how='left')
  95. drop_info_cols = [
  96. 'drop_hours_until_departure', 'drop_price_change_percent', 'drop_price_change_amount',
  97. 'high_price_duration_hours', 'high_price_change_percent', 'high_price_change_amount', 'high_price_amount',
  98. ]
  99. # 按顺序排列 去掉gid
  100. df_drop_nodes = df_drop_nodes[flight_info_cols + ['baggage_weight'] + drop_info_cols]
  101. # 对于“上涨后再次上涨”的分析(连续两个正向变价段)
  102. seg_start_mask = df_target['price_duration_hours'].eq(1)
  103. rise_mask = seg_start_mask & (prev_pct > 0) & (df_target['price_change_percent'] > 0)
  104. df_rise_nodes = df_target.loc[rise_mask, ['gid', 'baggage_weight', 'hours_until_departure']].copy()
  105. df_rise_nodes.rename(columns={'hours_until_departure': 'rise_hours_until_departure'}, inplace=True)
  106. df_rise_nodes['rise_price_change_percent'] = df_target.loc[rise_mask, 'price_change_percent'].astype(float).round(4).to_numpy()
  107. df_rise_nodes['rise_price_change_amount'] = df_target.loc[rise_mask, 'price_change_amount'].astype(float).round(2).to_numpy()
  108. df_rise_nodes['prev_rise_duration_hours'] = prev_dur.loc[rise_mask].astype(float).to_numpy()
  109. df_rise_nodes['prev_rise_change_percent'] = prev_pct.loc[rise_mask].astype(float).round(4).to_numpy()
  110. df_rise_nodes['prev_rise_change_amount'] = prev_amo.loc[rise_mask].astype(float).round(2).to_numpy()
  111. df_rise_nodes['prev_rise_amount'] = prev_price.loc[rise_mask].astype(float).round(2).to_numpy()
  112. df_rise_nodes = df_rise_nodes.reset_index(drop=True)
  113. df_rise_nodes = df_rise_nodes.merge(df_gid_info, on=['gid', 'baggage_weight'], how='left')
  114. rise_info_cols = [
  115. 'rise_hours_until_departure', 'rise_price_change_percent', 'rise_price_change_amount',
  116. 'prev_rise_duration_hours', 'prev_rise_change_percent', 'prev_rise_change_amount', 'prev_rise_amount',
  117. ]
  118. df_rise_nodes = df_rise_nodes[flight_info_cols + ['baggage_weight'] + rise_info_cols]
  119. # 制作历史包络线
  120. envelope_group = ['citypair', 'flight_numbers', 'from_date', 'baggage_weight']
  121. idx_peak = df_input.groupby(envelope_group)['price_total'].idxmax()
  122. df_envelope = df_input.loc[idx_peak, envelope_group + [
  123. 'price_total', 'hours_until_departure'
  124. ]].rename(columns={
  125. 'price_total': 'peak_price',
  126. 'hours_until_departure': 'peak_hours',
  127. }).reset_index(drop=True)
  128. del df_gid_info
  129. del df_target
  130. return df_input, df_drop_nodes, df_rise_nodes, df_envelope
  131. return df_input, None, None, None